Renovatieplicht Vlaanderen en Wallonië 2026: Regels, Termijnen en Premies

Je hebt het huis van je dromen gevonden. Betaalbaar, op de goede locatie, maar het EPC toont label E. Wat betekent dat exact in 2026? In Vlaanderen ben je na de aankoop wettelijk verplicht om te renoveren — en de termijnen en doelstellingen zijn vorig jaar nog gewijzigd. In Wallonië liggen de regels anders en minder direct.

Vlaanderen: de EPC-renovatieplicht bij aankoop

In Vlaanderen geldt de renovatieplicht voor elk residentieel gebouw dat bij aankoop of schenking een EPC-label E of F heeft. De verplichting gaat automatisch in op het moment van het verlijden van de authentieke notariële akte.

Wat heeft de Vlaamse regering gewijzigd eind 2025?

Op 12 december 2025 heeft de Vlaamse regering een versoepeling goedgekeurd in het regeerakkoord 2024-2029:

• Uitvoeringstermijn verlengd: van vijf naar zes jaar na de datum van de akte
• Doelstelling ongewijzigd: minimaal EPC-label D
• Langetermijnverstrenging geannuleerd: de geplande verdere verplichtingen naar labels C, B en A zijn definitief geschrapt

Dit betekent dat een koper die in 2026 een woning met label E koopt, tot 2032 de tijd heeft om te renoveren tot minimaal label D. Dat label D moet worden aangetoond via een nieuw EPC-attest, opgesteld door een erkend energiedeskundige na afloop van de werken.

Wat als je de plicht niet nakomt?

Wie na zes jaar niet aan de verplichting voldoet, riskeert een administratieve boete van maximaal €5.000. Daarna legt VEKA (het Vlaams Energieagentschap) een nieuwe bindende hersteltermijn op. De boete staat los van de eventuele btw-voordelen of subsidies die je ondertussen niet hebt benut.

EPC-label F versus label E: het verschil in aanpak

De renovatiekosten hangen sterk af van het beginlabel:

• Label F: De woning heeft weinig of geen isolatie en een verouderde verwarmingsinstallatie. Renovatie naar label D vereist typisch dakisolatie, raamvervanging, wandisolatie en een nieuwe verwarmingsinstallatie. Reken op €25.000 tot €50.000 voor een gemiddelde rijwoning.
• Label E: De situatie is iets beter. Met dakisolatie en de vervanging van de verwarmingsketel door een warmtepomp of condensatieketel kan label D bereikbaar zijn voor €15.000 tot €25.000.

Invloed op de bankfinanciering

Banken in 2026 financieren een woning met label E of F alleen als je een gedetailleerd renovatiebudget kan voorleggen, opgesteld door een erkend aannemer of architect. Dat budget wordt verplicht opgenomen in de hypothecaire lening of via een aanvullend energiekrediet. Je maandlast stijgt daardoor — zorg dat de totale maandlast (aankoopkrediet + renovatiekrediet) past binnen het wettelijk vereiste leefoverschot.

De renovatiepremie in Vlaanderen 2026

De voornaamste financiële ondersteuning voor renovaties in Vlaanderen is de Mijn VerbouwPremie. Deze premie dekt een percentage van de factuurkosten van erkende renovatiewerken, en is inkomensgerelateerd:

Er zijn maximumbedragen per type ingreep. De hoogste premies gaan naar dakisolatie, muurisolatie en warmtepompen. De aanvraag verloopt via het online loket van de Vlaamse overheid (mijnverbouwpremie.be) en moet worden ingediend na de werken maar voor het verstrijken van de termijn.

Daarnaast is er de renteloze Renovatielening voor eigenaars van woningen met EPC-label E of F: een lening van €60.000 aan 0% rente voor energetische renovatiewerken, verstrekt via Fluvius of de woonmaatschappij.

Wallonië: renovatieplicht voor eigenaars-bewoners pas vanaf 2031

In Wallonië liggen de regels fundamenteel anders. Er bestaat geen aan-aankoop-gekoppelde renovatieplicht zoals in Vlaanderen. De Waalse renovatieverplichtingen worden gefaseerd ingevoerd en richten zich in eerste instantie op de huurmarkt:

• Vanaf 2025: Verhuurde woningen met PEB-label G moeten naar label F worden gebracht
• Tegen 2028: Verhuurde woningen met label F moeten naar label E
• Vanaf 2031: Pas dan gelden verplichtingen voor eigenaars-bewoners (de exacte normen worden nog uitgewerkt)

Als koper die zelf in de woning gaat wonen, heb je in Wallonië dus geen directe renovatieverplichting bij aankoop. Toch is het energielabel commercieel en financieel relevant: woningen met lage energiescores worden door kopers gedisconteerd en banken vragen ook in Wallonië steeds vaker een renovatieplan bij slechte labels.

De "brown discount": hoeveel is een label F woning goedkoper?

Onderzoek naar de Belgische vastgoedmarkt toont aan dat het energielabel een significant effect heeft op de prijs:

• In Vlaanderen bedraagt het prijsverschil tussen een label A+ woning en een vergelijkbaar label G pand tot 44%
• In Wallonië verkoopt een label A woning gemiddeld 15,8% duurder dan een vergelijkbare label D woning

Kopers die een woning met slecht energielabel kopen, betalen dus een lagere aankoopprijs — maar die korting moet ze in staat stellen de renovatiekosten te financieren. De valkuil is wanneer de "korting" op de aankoopprijs kleiner is dan de verplichte renovatiekost.

Checklist: wat controleer je bij een woning met label E of F?

Voordat je een bod uitbrengt op een woning met EPC-label E of F in Vlaanderen:

1. Vraag het volledige EPC-attest op, inclusief de aanbevelingen van de energiedeskundige
2. Laat een bouwkundig specialist of architect een schatting maken van de renovatiekosten
3. Bereken of de verwachte aankoopkorting de renovatiekost dekt
4. Controleer of je de maandlast van aankoopkrediet + renovatiekrediet kunt dragen
5. Informeer bij de bank hoe ze het renovatiebudget verwerken in het dossier
6. Controleer of je in aanmerking komt voor de Mijn VerbouwPremie en de renteloze Renovatielening

Een volledig overzicht van de aankoapprocedure, registratierechten, energetische verplichtingen en beschikbare premies per gewest staat in de complete gids voor je eerste woning in België.

See more Belgium guides →